07 Mar Türkan Saylan: Cüzzamla Savaşan, Eğitime Adanmış Bir Ömür
Bu Makalede Neler Öğreneceksiniz?
- Türkan Saylan’ın hayatının dönüm noktalarını ve ilham kaynaklarını
- Cüzzamla mücadelede gösterdiği olağanüstü başarıları ve bu alanda yaptığı bilimsel çalışmaları
- Eğitim alanındaki devrim niteliğindeki projelerini ve genç kızların hayatına dokunuşlarını
- Çağdaş Türkiye’nin en önemli kadın figürlerinden biri olarak mirasını
Türkan Saylan, sadece Türkiye’de değil, dünyada da cüzzamla mücadele ve eğitim alanındaki çalışmalarıyla tanınan, ilham veren bir bilim insanı, hekim ve eğitimcidir. Hayatını insanlığa adayan Saylan, özellikle yoksul ve kimsesiz çocukların eğitimine odaklanmış, binlerce insanın hayatını değiştirmiştir. Bu makalede, Türkan Saylan’ın hayatına, başarılarına ve Türkiye’ye bıraktığı mirasa yakından bakacağız.
Erken Yaşamı ve Eğitimi
13 Aralık 1935’te İstanbul’da doğan Türkan Saylan, Cumhuriyet döneminin aydın ve ilerici değerleriyle yetişti. Babası, Türkiye’nin ilk harita mühendislerinden biri olan Fasih Galip Bey, annesi ise İsviçre’de eğitim görmüş Lili Mina Rıza Hanım’dı. Bu entelektüel ortam, Saylan’ın dünyaya açık ve sorgulayan bir birey olarak yetişmesinde önemli rol oynadı.
İlk ve orta öğrenimini tamamladıktan sonra, 1963 yılında İstanbul Tıp Fakültesi’nden mezun oldu. Dermatoloji alanında uzmanlaşarak, cüzzam (lepra) hastalığı üzerine yoğunlaştı. Bu alanda yaptığı çalışmalar, onu Türkiye’nin önde gelen cüzzam uzmanlarından biri haline getirdi.
Cüzzamla Mücadeledeki Öncü Rolü
Türkan Saylan’ın adını duyuran en önemli çalışmalarından biri, cüzzamla mücadeledeki öncü rolüdür. 1972 yılında Cüzzamla Savaş Derneği’ni kurarak, Türkiye’de cüzzam hastalığına karşı bilinçlendirme çalışmaları başlattı. Hasta takibi, tedavi ve rehabilitasyon hizmetlerinin yaygınlaştırılması için büyük çaba gösterdi. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ile işbirliği yaparak, uluslararası düzeyde de cüzzamla mücadeleye katkıda bulundu. Wikipedia’dan Türkan Saylan hakkında daha fazla bilgi edinebilirsiniz.
Saylan’ın liderliğindeki Cüzzamla Savaş Derneği, sadece hastalığın tedavisine odaklanmakla kalmadı, aynı zamanda cüzzam hastalarının sosyal hayata yeniden kazandırılması için de projeler geliştirdi. Hastalığa bağlı damgalanmanın (stigmatizasyon) ortadan kaldırılması için bilinçlendirme kampanyaları düzenledi ve toplumun cüzzam hastalığına bakış açısını değiştirmeye çalıştı.
Uluslararası Alandaki Çalışmaları
Türkan Saylan’ın cüzzamla mücadeledeki başarıları, uluslararası alanda da takdirle karşılandı. Dünya Sağlık Örgütü’nün (WHO) çeşitli komitelerinde görev aldı ve cüzzamla mücadele konusunda uluslararası uzman olarak kabul edildi. Özellikle az gelişmiş ülkelerde cüzzam hastalığının kontrol altına alınması için projeler yürüttü ve bu ülkelerdeki sağlık çalışanlarına eğitimler verdi.
İlginizi Çekebilir
Eğitim Alanındaki Katkıları: Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği (ÇYDD)
Türkan Saylan’ın eğitim alanındaki en önemli katkısı, Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği’ni (ÇYDD) kurması ve bu dernek aracılığıyla yürüttüğü projelerdir. 1989 yılında kurulan ÇYDD, özellikle kız çocuklarının eğitimi, bilimsel düşüncenin yaygınlaştırılması ve çağdaş yaşam değerlerinin desteklenmesi amacıyla faaliyet göstermektedir.
ÇYDD, Türkan Saylan’ın liderliğinde, Türkiye’nin dört bir yanındaki yoksul ve başarılı kız çocuklarına burslar vermiş, okullar ve yurtlar açmış, eğitim materyalleri sağlamıştır. “Kardelenler” projesiyle, özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerindeki kız çocuklarının eğitimine büyük önem verilmiştir. Bu projeyle, binlerce kız çocuğunun okuma fırsatı bulması sağlanmış ve onların hayatları değiştirilmiştir.
ÇYDD’nin Vizyonu ve Misyonu
ÇYDD’nin vizyonu, Türkiye’de çağdaş, laik ve bilimsel eğitim yoluyla eşit fırsatlar sunan bir toplum yaratmaktır. Misyonu ise, özellikle kız çocuklarının eğitimini destekleyerek, onların kendi ayakları üzerinde durabilen, özgür ve bilinçli bireyler olarak yetişmelerine katkıda bulunmaktır.
Dernek, sadece eğitim bursları vermekle kalmamış, aynı zamanda öğrencilerin kişisel gelişimlerine katkıda bulunacak çeşitli etkinlikler düzenlemiştir. Seminerler, konferanslar, atölye çalışmaları ve kültürel gezilerle, öğrencilerin dünyaya bakış açılarını genişletmelerine ve kendilerini geliştirmelerine olanak sağlanmıştır.
Mirası ve Etkisi
Türkan Saylan, 18 Mayıs 2009’da hayata veda etti. Ancak, bıraktığı miras ve yaptığı çalışmalar, hala yaşamaya devam ediyor. Cüzzamla mücadeledeki başarıları, eğitim alanındaki katkıları ve insanlığa adanmış hayatı, onu Türk toplumunun hafızasında önemli bir yere sahip kılmıştır.
Saylan’ın örnek kişiliği, özellikle genç nesiller için ilham kaynağı olmuştur. Onun azmi, kararlılığı ve insan sevgisi, birçok insanın hayatına dokunmuş ve onları daha iyi bir dünya için çalışmaya teşvik etmiştir.
Ödülleri ve Takdirleri
Türkan Saylan, hayatı boyunca birçok ödül ve takdir almıştır. Bunlardan bazıları şunlardır:
- Atatürk İlke ve Devrimleri Ödülü
- Vehbi Koç Ödülü
- Uluslararası Gandhi Barış Ödülü
- Türkiye Cumhuriyeti Devlet Üstün Hizmet Madalyası
Bu ödüller, Saylan’ın çalışmalarının ne kadar değerli ve önemli olduğunu göstermektedir.





Yorum yok